BUGÜN DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ

BUGÜN DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ

Bu içerik 2483 kez okundu.

 

BUGÜN DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ

 
 

27 Mart "Dünya Tiyatrolar Günü" Dünyanın birçok gelişmiş ülkesinde ve Türkiye'nin bazı şehirlerinde kutlanmaktadır.

Maalesef Urfa'mız tiyatro yönünden çok gerilerde kaldığı için ne tiyatrodan ne de böyle bir günden vatandaşlarımızın haberleri yok.

Hâlbuki tarihin derinliklerine baktığımız zaman yaşı 15 bin yıl olan Urfa'mızın birçok kültüre beşiklik ettiği görülür. (Ben hep Göbeklitepe'nin inşasından 3 bin yıl evvel medeniyet başladığını kabul ediyorum)

Bu kültürler içersinde tiyatronun olduğu birçok kaynaklarda mevcuttur. Örneğin; İngiliz Prof. Dr. İ. B. Segal'in " Kutsanan Şehir Edessa" kitabının birçok yerinde Urfa'daki tiyatrolardan bahseder.

5. Asırda yaşayan Papaz Mar Yeşua'nın " Vaka-i Namesinde" ( Sayfa 17 ) (Daişan Irmağının kenarında ( Karakoyun Deresinin eski mecrası) Rızvaniye Camii yanından şehre girer Beykapısının yanından çıkarmış ) Çıktığı yer kapının ismi de " Tar'o-d Edevatrun" yanı tiyatro kapısı olarak geçmektedir.

Daişan Irmağının kenarında olan bu tiyatrolar kitapta " Urfalıların yedi günün her akşamı erkenden elbiseler giyerek başlarına tülbent sarıklar bağlayarak kandiller buhurlar yakarak tiyatroya gittikleri " ve " Cuma yı Cumartesine bağlayan gecelerde dansöz "trimerius" oynadığı " yazılıdır.

Hollandalı Prof. Dr. Drivers'in yazdığı 2. yy anlatan "Edessalı Bar- Daişan" ve "Edessa da dinler" adlı iki adet kitabında Urfa'daki okullarda müzik ve tiyatro tahsili yapıldığı bu günkü Yıldız Meydanı ve Sarayönü civarının Hipodrom ve Arenaların olduğu yazılıdır.

Mahmut Nedim Kürkçüoğlu Osmanlı'nın ilk Mebuslarından birisidir. Urfa da tiyatro açmak ister ve 1900 yıllarında Urfa da bir tiyatro binası yapılır. Bina bitmeye yakın tiyatro da sanatçı olarak gayrimüslim kadınların rol almasına rağmen "günahtır, ayıptır" diye halkın tepkisi neticesinde tiyatro binasını Mahmut Nedim alır ve ev şekline getirir. Mondros Mütarekesi neticesinde Urfa'ya gelen İngilizler karargah olarak bu binayı kullanırlar. Sonra Fransızlara devrederler. Bu yapıyı Vali Muzaffer Dilek Vilayet adına satın aldı. Sonraki Valiler de restore ederek Kurtuluş Müzesi yaptılar. Avludaki binanın alt katı da Müslüm Gürses müzesi olarak dizayn edildi.

Cumhuriyet devrinde Halk Evleri açılınca Urfalılar orada tiyatro yapmışlar.

Bugün Urfa'da bir tiyatro binası yok. Okullarda tiyatro ödevi verildiğinde öğrenciler sahne, rol, trap, replik gibi basit terimlerin dahi ne olduğunu bilmiyorlar.

Tiyatro direkt eğitim veren diplomasız bir okuldur. Hele hele Urfa için tiyatro elzemdir. Kırsal kesimden şehre gelen büyük nüfus ve son zamanlarda Suriye'den gelen mülteciler Urfa kültürünü bitiriyorlar. Urfa'nın yerli aileleri de Urfa'yı terk ediyor. İler ki zamanda Urfa kültürü, örfü, anenesi kalmayacak. Köylü ve Suriyeli kültürü yerleşecektir. Bu da beni üzmektedir.

Dr. Ahmet Eşref Fakıbaba Urfa Belediye Başkanı iken bir panelde söz alarak Türkiye de 15 ilde Devlet Tiyatrosu olduğunu anlattım. Şimdi sayısı 21 olan Devlet Tiyatroları Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Adana, Trabzon, Diyarbakır, Antalya, Erzurum, Konya, Sivas, Van, Gaziantep, Kahramanmaraş, Malatya, Elazığ, Samsun, Çorum Zonguldak, Ordu, Denizli de var.

Urfa'da açılmasını anlatmıştım. Bu düşüncemi not aldılar. Daha sonraki takibimde Belediye Kültür Bakanlığına yazı yazdığını yazının Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğüne gittiğini Genel Müdür Bozkurt Kuruç tahsisat olmadığından Urfa'ya Devlet Tiyatrosu açamayacağı diye cevap vermiş. İş böylece kapandı.

Halbuki aynı dönem Kültür Bakanlığı nüfusu 1 milyonu geçen illerde Devlet Tiyatrosu açılacağını beyan etmişlerdi. O tarihte Urfa'nın nüfusu 1 milyon 300 binlerdeydi.

Bu günkü Urfa'da mültecileri de katarsak yaklaşık 2,5 milyon insan yaşamaktadır. İlkokula giden çocukların nüfusu birçok ilden fazladır. Nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye'nin 5. -6. Büyük şehri diyebiliriz. Ama eğitimde, kültürde tiyatro da 81 il arasında sonlarda yer alıyoruz.

Neden?

Nedeni; Milletvekillerimiz, idarecilerimiz, Belediye Başkanlarımız, bürokratlarımız, tiyatro konusunda ilgisiz. Yeterli ilgi göstermediklerinden Urfa'da tiyatro açılmıyor. Toplumsal değil fertlerin işleri takip ediliyor.

Bugün ve bundan evvel yüzlerce milletvekilimiz oldu. Acaba hangisi Urfa ya bir tiyatro binası yaptıralım, birçok vatandaşımız istihdam etsin, Urfa'dan da tiyatro sanatçıları çıksın, binlerce vatandaşımız eğitilsin, tiyatro kültürünü öğrensin demiştir.

Urfa'da tiyatroya gönül veren özveri ile bir şeyler yapmaya çalışan Kadir Kırıcı, Hasan Ocakoğlu, Mehmet Bıçakçı ve ismini sayamadığım tiyatroculuğa gönül veren hemşerilerimin "Dünya Tiyatrolar Günlerini" kutlar sevgilerimle başarılar dilerim.

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Ergen ` den Irak Konusunda Analizler
Ergen ` den Irak Konusunda Analizler
büyük yangın Kütahya `da
büyük yangın Kütahya `da